Maak zichtbaar hoe veilig en gezond werken in jouw organisatie is verankerd.
De Safety Culture Ladder (SCL), voorheen Veiligheidsladder, maakt zichtbaar hoe veiligheid en gezondheid zijn verankerd in houding, gedrag en cultuur. Met een onafhankelijke beoordeling door TÜV NORD toon je aan op welke trede jouw organisatie staat en voldoe je aan eisen van opdrachtgevers of aanbestedingen.
Vraag een offerte aan
De Safety Culture Ladder kan worden toegepast door grote en kleine organisaties in iedere sector. De methode is vooral relevant wanneer medewerkers risicovol werk uitvoeren, verschillende organisaties binnen een keten samenwerken of een opdrachtgever eisen stelt aan de veiligheidscultuur.
De SCL is onder meer relevant voor:
De Safety Culture Ladder is niet alleen gericht op fysieke veiligheid. Binnen SCL 2.0 is ook aandacht voor psychosociale veiligheid, zoals werkdruk, mentale vitaliteit, gelijke behandeling en het aanspreken van collega’s op ongewenst gedrag.
De Safety Culture Ladder (Veiligheidsladder) is een beoordelingsmethode voor de veiligheids- en gezondheidscultuur van een organisatie. De methode maakt zichtbaar hoe medewerkers en leidinggevenden in de dagelijkse praktijk omgaan met veiligheid, gezondheid, risico’s en incidenten.
De SCL onderscheidt vijf ontwikkelingsfasen. Deze lopen van een organisatie waarin veiligheid nauwelijks aandacht krijgt tot een organisatie waarin veilig en gezond werken vanzelfsprekend onderdeel is van iedere beslissing.
Een beoordeling richt zich niet alleen op regels, handboeken of procedures. Auditoren kijken vooral naar wat er in de praktijk gebeurt. Zij voeren gesprekken met medewerkers en leidinggevenden en observeren het werk op kantoor, projectlocaties en andere werkplekken.
Daarbij komen onder andere de volgende vragen aan bod:
De uitkomst laat zien op welke trede de organisatie staat. Het gekozen SCL-product bepaalt of je een certificaat, een statement of een document zonder trede-indicatie ontvangt.
SCL 2.0 legt meer nadruk op het doel van veilig en gezond werken en minder op voorgeschreven systemen en werkwijzen. Houding, gedrag en interactie staan centraal.
Belangrijke veranderingen zijn:
Sinds 1 januari 2025 kunnen nieuwe certificeringen en hercertificeringen alleen plaatsvinden op basis van SCL 2.0. Vervolgaudits voor bestaande certificaten kunnen gedurende de overgangsperiode nog volgens de vorige editie worden uitgevoerd.
Vanaf 1 januari 2028 zijn alleen certificaten op basis van SCL 2.0 of een latere editie geldig.
De vijf treden beschrijven hoe ver veilig en gezond werken in de organisatie is ontwikkeld. Een hogere trede betekent dat veiligheid sterker is ingebed in houding, gedrag, samenwerking en besluitvorming.
Iedere volgende trede omvat de ontwikkeling van de voorgaande treden.
Veiligheid en gezondheid spelen nauwelijks een rol in de organisatie. Preventieve maatregelen krijgen weinig aandacht. Zolang er niets misgaat, ziet de organisatie weinig aanleiding om in te grijpen.
Kenmerken van trede 1:
Veiligheid en gezondheid krijgen vooral aandacht nadat een incident of ongewenste situatie heeft plaatsgevonden. De organisatie neemt maatregelen om het directe probleem op te lossen, maar voorkomt daarmee niet altijd dat een vergelijkbare situatie opnieuw ontstaat.
Kenmerken van trede 2:
De organisatie heeft regels, procedures en systemen ingericht voor veilig en gezond werken. Verantwoordelijkheden zijn vastgelegd en prestaties worden gevolgd. De nadruk ligt echter nog sterk op formele afspraken en aantoonbaarheid.
Kenmerken van trede 3:
Veilig en gezond werken is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Medewerkers en leidinggevenden herkennen risico’s vroegtijdig, bespreken deze open en ondernemen actie voordat een incident plaatsvindt.
Kenmerken van trede 4:
Veiligheid en gezondheid zijn vanzelfsprekend onderdeel van alle processen en besluiten. De organisatie blijft leren, zoekt actief naar nieuwe risico’s en past zich voortdurend aan.
Kenmerken van trede 5:
Het precieze audittraject hangt af van het gekozen SCL-product, de omvang van de organisatie, het aantal locaties en de gewenste trede. Een traject bestaat meestal uit de volgende stappen.
De Safety Culture Ladder kent vijf actuele productvormen. Het verschil zit onder meer in de omvang van de beoordeling, het type bewijs en de treden die kunnen worden aangetoond.
Self Assessment is een zelfbeoordeling voor organisaties die zelfstandig inzicht willen krijgen in hun veiligheidscultuur.
Kenmerken:
De voormalige Approved Self Assessment, ASA, is vervangen door Self Assessment. Sinds 1 januari 2026 kunnen geen nieuwe ASA-trajecten meer worden gestart.
Deze variant is ontwikkeld voor organisaties met 5 tot en met 50 medewerkers, inclusief ingehuurde medewerkers.
Kenmerken:
SCL Light is een lichtere beoordelingsvorm dan SCL en SCL Original.
Kenmerken:
SCL Light kan geschikt zijn wanneer een opdrachtgever een statement met trede-indicatie accepteert. Controleer dit altijd vooraf.
SCL is de reguliere certificeringsvariant.
Kenmerken:
SCL Original is de meest uitgebreide beoordelingsvorm.
Kenmerken:
Een opdrachtgever of aanbestedende organisatie kan vastleggen welk product en welke trede nodig zijn. Kies daarom niet alleen op basis van de omvang van de audit, maar controleer eerst de contractuele eisen.
Het belangrijkste verschil is de diepgang van de audit en het document dat je ontvangt.
Self Assessment is geen externe certificering en bevat geen trede-indicatie.
De Safety Culture Ladder is een beoordelingsmethode die laat zien hoe veiligheid en gezondheid zijn verankerd in de cultuur, houding en het gedrag van een organisatie. De methode bestaat uit vijf treden. Hoe hoger de trede, hoe vanzelfsprekender veilig en gezond werken onderdeel is van de dagelijkse praktijk en besluitvorming.
Ja. De methode werd in Nederland oorspronkelijk de Veiligheidsladder genoemd. In 2019 is de naam gewijzigd in Safety Culture Ladder. De afkorting is SCL. Omdat veel organisaties nog zoeken op Veiligheidsladder, worden beide benamingen gebruikt.
De SCL maakt zichtbaar hoe medewerkers en leidinggevenden in de praktijk omgaan met veiligheid en gezondheid. Een certificaat of statement kan bovendien worden verlangd door opdrachtgevers of bij aanbestedingen. De beoordeling richt zich op daadwerkelijk gedrag en niet alleen op vastgelegde procedures.
De SCL kan worden toegepast door organisaties van iedere omvang en in iedere sector. Voor een certificaat met tredevermelding kies je SCL of SCL Original. SCL Light leidt tot een statement met trede-indicatie. Voor kleine organisaties bestaat een afzonderlijke SCL Light-variant.
De Safety Culture Ladder heeft vijf treden: pathologisch, reactief, berekenend, proactief en vooruitstrevend. Iedere trede beschrijft een verdere ontwikkeling van de veiligheids- en gezondheidscultuur. Welke treden beschikbaar zijn, hangt mede af van het gekozen SCL-product.
Bij SCL en SCL Original wordt na een positieve beoordeling een certificaat met de behaalde trede afgegeven. SCL is mogelijk tot en met trede 4 en SCL Original tot en met trede 5. SCL Light levert geen certificaat op, maar een statement met een trede-indicatie tot en met trede 3.
Een SCL-certificaat vermeldt de trede die de organisatie heeft behaald. Dit certificaat hoort bij SCL of SCL Original. Een SCL Light-statement bevat een trede-indicatie en is gebaseerd op een lichtere auditvorm. Controleer bij de opdrachtgever welk document wordt geaccepteerd.
Een SCL-certificaat heeft doorgaans een cyclus van drie jaar. Tijdens deze periode vinden jaarlijkse audits plaats. De omvang daarvan hangt af van het gekozen product. Na drie jaar is hercertificering nodig. De geldigheid blijft alleen bestaan wanneer de vereiste vervolgaudits tijdig en met positief resultaat worden uitgevoerd.
De Safety Culture Ladder is geen algemene wettelijke verplichting. Een opdrachtgever of aanbestedende organisatie kan een bepaald SCL-product en een bepaalde trede wel als contractuele eis opnemen. In delen van de bouw-, infra- en energiesector wordt de SCL daarom regelmatig gevraagd.
Veiligheid in Aanbesteding, ViA, is een afspraak binnen de Governance Code Veiligheid in de Bouw. Deelnemende opdrachtgevers kunnen bij aanbestedingen eisen stellen aan het veiligheidsbewustzijn van opdrachtnemers. De Safety Culture Ladder is een van de manieren waarmee een organisatie dit zichtbaar kan maken.
De kosten hangen onder meer af van:
Voor een passende offerte zijn daarom enkele gegevens over jouw organisatie nodig.
De doorlooptijd verschilt per organisatie en product. De planning wordt onder meer bepaald door de omvang van de organisatie, het aantal locaties, de gewenste auditperiode en de beschikbaarheid van medewerkers en auditoren. Reserveer de audit vroeg wanneer een certificaat nodig is voor een aanbesteding of contractdatum.
Dat hangt af van het gekozen product. Voor Self Assessment en de SCL Light-varianten is gebruik van de officiële SCL-webtool en SAQ verplicht. Bij SCL en SCL Original kan ook een andere geschikte vragenlijst voor de zelfbeoordeling worden gebruikt.
Een SCL-certificaat of statement mag alleen worden afgegeven door een certificerende instelling, zoals TÜV NORD Nederland, die door NEN is toegelaten voor het SCL-schema. De auditoren moeten voldoen aan de kwalificatie- en opleidingseisen uit het actuele certificatieschema.
Op dit moment vindt certificering volgens het SCL-schema niet onder accreditatie plaats. NEN beheert het schema en werkt met toegelaten certificerende instellingen. Controleer in het officiële overzicht of een instelling voor het SCL-schema is toegelaten.
Een organisatie kan een gewenste trede als uitgangspunt voor de beoordeling kiezen. Tijdens de audit moet echter blijken dat de houding, het gedrag en de cultuur daadwerkelijk aan die trede voldoen. Trede 5 kan alleen via SCL Original worden aangetoond. Bij de hogere treden wordt verwacht dat veiligheid diep in de organisatie is verankerd en continu wordt ontwikkeld.
De Safety Culture Ladder meet hoe veiligheid en gezondheid zijn verankerd in houding, gedrag en cultuur. De beoordeling richt zich op wat medewerkers en leidinggevenden in de praktijk doen en ervaren. De methode kent vijf ontwikkeltreden.
Toelichting: Auditoren onderzoeken hoe een organisatie risico’s herkent, incidenten behandelt, medewerkers betrekt en veilig gedrag stimuleert. Daarbij worden interviews en observaties gebruikt. Documenten kunnen de beoordeling ondersteunen, maar de feitelijke werkwijze en de ervaringen van medewerkers staan centraal. SCL 2.0 kijkt naar fysieke én psychosociale veiligheid. De uitkomst kan, afhankelijk van het gekozen product, leiden tot een certificaat met tredevermelding, een statement met trede-indicatie of een document zonder trede-indicatie.
De Safety Culture Ladder heeft vijf treden: pathologisch, reactief, berekenend, proactief en vooruitstrevend. Iedere trede beschrijft hoe volwassen de veiligheids- en gezondheidscultuur van een organisatie is.
Toelichting: Op trede 1 krijgt veiligheid nauwelijks aandacht. Op trede 2 reageert de organisatie vooral nadat iets is misgegaan. Op trede 3 zijn regels en systemen ingericht. Op trede 4 herkennen medewerkers en leidinggevenden risico’s vroegtijdig en voelen zij zich gezamenlijk verantwoordelijk. Op trede 5 is veiligheid vanzelfsprekend onderdeel van alle processen en besluiten en blijft de organisatie continu leren.
SCL en SCL Original leveren beide een certificaat met tredevermelding op. Bij SCL vinden na de volledige initiële audit gedeeltelijke audits plaats. Bij SCL Original wordt de organisatie ieder jaar volledig beoordeeld en is certificering tot en met trede 5 mogelijk.
Toelichting: SCL is de reguliere certificeringsvariant en kan worden gebruikt tot en met trede 4. SCL Original is de meest uitgebreide variant en maakt alle vijf de treden mogelijk. Het benodigde product kan worden voorgeschreven door een opdrachtgever of aanbestedende organisatie. Controleer de gestelde eis voordat je een audit aanvraagt.
De Safety Culture Ladder is niet algemeen wettelijk verplicht. Een opdrachtgever kan een SCL-product en trede wel als contractuele voorwaarde of aanbestedingseis opnemen.
Toelichting: De SCL wordt veel gebruikt in ketens waarin verschillende organisaties samenwerken aan werkzaamheden met veiligheidsrisico’s. Vooral in bouw, infra, energie en industrie kan een opdrachtgever verlangen dat opdrachtnemers hun veiligheidscultuur aantoonbaar laten beoordelen. Welke variant en trede nodig zijn, staat in de contract- of aanbestedingsstukken.
Safety Culture Ladder: safetycultureladder.com
Safety Culture Ladder 2.0: Normdocument
Wil je weten wat de Safety Culture Ladder (Veiligheidsladder) betekent voor jouw organisatie? Stel je vraag via het formulier. Wij reageren snel en duidelijk.