Een organisatie kan veiligheidsregels, procedures en werkinstructies goed hebben vastgelegd. Toch betekent dat nog niet automatisch dat medewerkers in iedere situatie veilig handelen.
Wat gebeurt er als de planning onder druk staat? Durft een medewerker het werk stil te leggen? Worden onveilige situaties besproken? En geven leidinggevenden zelf het goede voorbeeld?
VCA-MAX richt zich juist op deze menselijke kant van veiligheid. De veiligheidscultuurcombinatie brengt het bestaande VCA-certificaat samen met de VCA Module Gedrag. Daarmee wordt niet alleen beoordeeld hoe veiligheid is georganiseerd, maar ook hoe medewerkers en leidinggevenden er in de praktijk mee omgaan.
VCA vormt voor veel bedrijven een belangrijke basis voor veilig, gezond en milieubewust werken. Het VGM-beheersysteem beschrijft onder andere hoe risico’s worden beheerst, welke afspraken gelden en hoe werkzaamheden veilig moeten worden uitgevoerd.
Die basis blijft belangrijk. Maar regels kunnen niet iedere situatie op de werkvloer voorspellen.
Een procedure kan bijvoorbeeld voorschrijven dat medewerkers voor aanvang van het werk een Laatste Minuut Risico Analyse uitvoeren. In de praktijk gaat het vervolgens om vragen als:
VCA-MAX maakt deze stap van vastgelegde veiligheid naar bewust veilig handelen zichtbaar
VCA-MAX bestaat uit het reguliere VCA-certificaat én de aanvullende VCA Module Gedrag, ook wel VCA-MG genoemd.
De VCA Module Gedrag kijkt naar de manier waarop veilig gedrag binnen een organisatie wordt gestimuleerd en geborgd. Daarbij gaat het niet alleen om wat medewerkers weten, maar vooral om wat zij daadwerkelijk doen.
Denk bijvoorbeeld aan:
VCA-MAX vervangt het reguliere VCA-certificaat niet. Het is een uitbreiding waarmee gedrag en veiligheidsbewustzijn aanvullend worden beoordeeld.
Met VCA-MAX kan een organisatie aantonen dat zij minimaal op veiligheidscultuurniveau 3 werkt. Dit wordt ook wel het berekenende of calculatieve niveau genoemd.
Op dit niveau is veiligheid structureel georganiseerd. De organisatie wacht niet alleen tot er een incident plaatsvindt, maar verzamelt actief informatie over risico’s, gedrag en prestaties.
In de dagelijkse praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat:
Het gaat dus niet om een eenmalige campagne of toolboxmeeting. Veiligheidsbewustzijn moet terugkomen in de dagelijkse aansturing en manier van werken.
Veilig gedrag begint niet alleen op de werkvloer. Leidinggevenden hebben grote invloed op de manier waarop medewerkers met veiligheid omgaan.
Een leidinggevende kan zeggen dat veiligheid altijd vooropstaat. Maar wanneer medewerkers merken dat snelheid, productie of planning in de praktijk belangrijker zijn, ontstaat een ander signaal.
Daarom kijkt VCA-MAX ook naar de rol van leidinggevenden. Maken zij tijd vrij om risico’s te bespreken? Reageren zij positief als iemand het werk stillegt? Spreken zij medewerkers aan? En staan zij zelf open voor feedback?
Veiligheid wordt geloofwaardig wanneer woorden en dagelijks gedrag met elkaar overeenkomen.
Een sterke veiligheidscultuur betekent niet dat er nooit iets fout gaat. Het betekent wel dat medewerkers onveilige situaties kunnen melden en bespreken zonder bang te zijn voor een negatieve reactie.
Dat vraagt om een werkomgeving waarin medewerkers:
Wanneer signalen worden weggewuifd of meldingen alleen leiden tot schuldvragen, zullen medewerkers minder snel hun mond opendoen. Daarmee verdwijnt belangrijke informatie over risico’s uit beeld.
VCA-MAX kijkt daarom niet alleen naar de aanwezigheid van meldprocedures, maar ook naar de manier waarop deze in de praktijk worden gebruikt.
Incidenten en bijna-ongevallen geven informatie over de manier waarop werkzaamheden werkelijk worden uitgevoerd. Toch blijft de opvolging soms beperkt tot het registreren van wat er is gebeurd.
Een organisatie met een ontwikkelde veiligheidscultuur kijkt verder. Niet alleen de directe oorzaak wordt onderzocht, maar ook omstandigheden zoals:
De uitkomsten worden vervolgens gebruikt om werkwijzen, instructies en gedrag te verbeteren. Zo wordt een incident niet alleen afgehandeld, maar ook benut als leermoment.
VCA-MAX is vooral relevant voor VCA-gecertificeerde bedrijven die hun veiligheidscultuur verder willen ontwikkelen en aantoonbaar willen maken.
Dat kan bijvoorbeeld spelen wanneer:
Sinds 1 juli 2026 wordt binnen Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) minimaal veiligheidscultuurniveau 3 gevraagd. Deze eis geldt voor opdrachten met een contractwaarde vanaf € 100.000 exclusief btw en voor organisaties met meer dan vijf medewerkers.
Voor organisaties met 6 tot en met 250 medewerkers kan VCA-MAX binnen Veiligheid in Aanbestedingen worden geaccepteerd als alternatief bewijsmiddel voor niveau 3.
Voor werkzaamheden voor ProRail geldt deze acceptatie niet. Controleer daarom altijd welke eisen een opdrachtgever in de aanbesteding of het contract stelt.
Een goede voorbereiding begint niet met het verzamelen van extra documenten, maar met eerlijk kijken naar de dagelijkse praktijk.
Deze vragen kunnen daarbij helpen:
Wanneer deze onderwerpen al structureel aandacht krijgen, is een belangrijke basis aanwezig. Wanneer dit nog niet het geval is, maken de vragen zichtbaar waar verdere ontwikkeling nodig is.
VCA-MAX laat zien dat veiligheid niet alleen bestaat uit het volgen van vastgelegde regels. Het gaat ook om het herkennen van risico’s, het bespreekbaar maken van onveilige situaties en het dagelijks nemen van veilige beslissingen.
VCA en VCA-MG vullen elkaar daarin aan. Het reguliere VCA-certificaat maakt zichtbaar hoe veiligheid is georganiseerd. De VCA Module Gedrag laat aanvullend zien hoe veiligheid wordt begrepen, toegepast en gedragen.
TÜV NORD voert onafhankelijke audits uit voor VCA en de VCA Module Gedrag. Beide onderdelen kunnen worden gecombineerd in één certificeringstraject.
Wil je weten wat VCA-MAX certificering betekent voor jouw organisatie? Stel je vraag via het formulier. Wij reageren snel en duidelijk.