ISO 9001:2026 komt eraan: Wat verandert er voor jouw kwaliteitsmanagement?

De wereld van kwaliteitsmanagement staat niet stil. De meest toegepaste norm ter wereld, de ISO 9001, wordt momenteel herzien. Hoewel de definitieve versie (ISO 9001:2026) naar verwachting kort na de zomer, in het derde kwartaal van 2026, wordt gepubliceerd, zijn de contouren al duidelijk. Hoewel de definitieve versie (ISO 9001:2026) pas in 2026 wordt verwacht, zijn de contouren al duidelijk. Geen radicale breuk met het verleden, maar een logische evolutie die jouw organisatie helpt om toekomstbestendig te blijven.

 

⏱️ ISO 9001:2026 in 60 seconden

Geen tijd om het hele artikel te lezen?

Hier zijn de belangrijkste verschuivingen op een rij:

🔷 Strategische verankering: Kwaliteitsmanagement wordt nog sterker gekoppeld aan de koers, de context en de besluitvorming van je organisatie.

🔷 Cultuur & Ethiek: Er komt meer gewicht te liggen op het zichtbaar maken, borgen en volgen van de kwaliteitscultuur en ethiek binnen je bedrijf.

🔷 Klimaatverandering: Dit wordt een verplicht, structureel onderdeel van je contextanalyse.

🔷 Concreet verandermanagement: Management of change wordt duidelijker ingevuld met aandacht voor communicatie en het meten van effectiviteit.

🔷 Kansen voor innovatie: Risico’s en kansen worden logischer gescheiden, waarbij er meer nadruk komt op het benutten van kansen en innovatie.

🔷 Ketenbeheersing: Je gaat extern geleverde processen, diensten en producten systematischer monitoren en beheersen.

🔷 Digital & Data: Er is extra aandacht voor digitale risico’s, het voorkomen van informatieverlies en het slim inzetten van digitale bronnen voor klantfeedback.

🔷 Harmonized Structure: Door een betere aansluiting op andere ISO-normen kun je verschillende managementsystemen makkelijker integreren.

 

Wat is de kern van de update?

De basisprincipes van de norm blijven staan, maar er komen scherpere accenten op thema’s die vandaag de dag het verschil maken: digitalisering, duurzaamheid en wendbaarheid.

Belangrijk om te weten: de herziening bevat vooral verduidelijkingen en nieuwe accenten, geen compleet nieuwe norm of radicale koerswijziging.

Na publicatie wordt naar verwachting een transitieperiode van maximaal drie jaar gehanteerd om het managementsysteem aan te passen.
Dat lijkt ver weg, maar de voorbereiding begint nu.

1. Strategie en Klimaat: Geen losse eilanden meer

Kwaliteitsmanagement kruipt dichter tegen de directiekamer aan. Het wordt nadrukkelijker gekoppeld aan de strategische koers en de context van je organisatie.

• Klimaatverandering: Dit wordt een vast onderdeel van je contextanalyse. Je moet bewust afwegen welke impact het klimaat heeft op je processen, leveranciers en continuïteit.
• Stakeholders: Er is meer aandacht voor de verwachtingen van relevante belanghebbenden.

 

2. Cultuur en Ethiek: Van 'bedoeling' naar bewijs

Een van de grootste vernieuwingen is de aandacht voor kwaliteitscultuur en ethisch handelen.

• Gedrag telt: Het gaat niet alleen om procedures, maar om zichtbaar leiderschap, voorbeeldgedrag en integriteit.
• Aantoonbaarheid: Je wordt uitgedaagd om te laten zien dat cultuur leeft binnen de organisatie, bijvoorbeeld via trainingen en meetpunten.

 

3. Wendbaarheid en Verandering (Change Management)

In een snel veranderende wereld is stilstand achteruitgang. Daarom wordt 'Management of Change' (6.3) concreter.

• Scenario-denken: Je moet systematisch nadenken over mogelijke verstoringen én kansen.
• Effectmeting: Bij wijzigingen wordt vaker gevraagd naar een communicatieplan en een check of de verandering ook echt het gewenste effect heeft gehad.

 

4. Digitalisering en Data

Technologie is niet langer alleen ondersteunend, maar een kritisch onderdeel van je systeem.

• Digitale risico's: Er komt meer aandacht voor informatieverlies en digitale veiligheid.
• Slimme bronnen: Je mag digitale bronnen en data actiever inzetten voor bijvoorbeeld het meten van klanttevredenheid.

 

5. De Keten: Meer dan alleen leveranciers

De focus op 'outsourcing' wordt breder getrokken naar de volledige keten.

• Monitoring: Extern geleverde processen en diensten moeten systematischer gemonitord worden op kwaliteit én continuïteit.
• Risicobeheersing: Dit leidt tot een strakkere aanpak van leveranciersrisico’s.

 

Harmonized Structure: Makkelijker combineren

Goed nieuws voor organisaties die meerdere certificaten hebben (zoals ISO 14001 of 45001). ISO 9001:2026 volgt de nieuwste 'Harmonized Structure'. Dit betekent meer uniformiteit in taal en opbouw, waardoor je minder dubbel werk hebt bij een geïntegreerd systeem.

 

Wat kun je nu al doen?

Hoewel de norm nog in concept is, kun je nu alvast de eerste stappen zetten:

1. Impact-check: Breng in kaart wat onderwerpen als cultuur en digitalisering voor jouw huidige systeem betekenen.
2. Context-update: Neem klimaatverandering alvast mee in je volgende managementreview.
3. Certificeringscyclus: Kijk hoe de overgang logisch aansluit op je huidige planning.

Daarbij wordt de aanpak van risico’s en kansen explicieter en meer in lijn gebracht met de systematiek van ISO 31000 voor risicomanagement.